Circulair ontwikkelen op een bedrijfskavel, van brownfield tot nieuwbouw

Circulair bouwen klinkt als iets voor grote gebiedsontwikkelaars. Toch begint het voor een ondernemer vaak bij een eenvoudige vraag. Kies je een lege kavel en bouw je nieuw, of kijk je naar een bestaande locatie met een gebouw dat je kunt hergebruiken? Die keuze bepaalt voor een groot deel hoeveel nieuw materiaal je nodig hebt en wat er later met je pand kan gebeuren.

Makkelijk is het niet. Je krijgt te maken met onderzoeken, regels uit het omgevingsplan en een bouwproces dat anders loopt dan je gewend bent. In dit artikel lees je wat circulariteit concreet betekent als je een bedrijfskavel zoekt en ontwikkelt, en waar je op let.

Wat circulair betekent, en wat niet

Bij circulair bouwen draait het om grondstoffen. Je gebruikt zo weinig mogelijk nieuw materiaal, je hergebruikt wat er al is en je bouwt zo dat onderdelen later opnieuw te gebruiken zijn. De circulaire economie is in Nederland geen kleine niche meer. Volgens het CBS is die goed voor ruim 4 procent van het bbp en van de werkgelegenheid (cijfers over 2022).

Circulair is iets anders dan energieneutraal. Een energieneutraal pand wekt over een jaar evenveel energie op als het verbruikt. Dat zegt niets over de materialen waarmee het gebouwd is. Andersom kan een pand van hergebruikte materialen nog steeds veel energie gebruiken. Het zijn twee aparte doelen. Je kunt ze combineren, maar beoordeel ze los van elkaar.

Drie routes naar een circulaire bedrijfslocatie

Een brownfield herontwikkelen

Een brownfield is een eerder gebruikte bedrijfslocatie, zoals een oud fabrieksterrein of een perceel waar een verouderd pand staat. Herontwikkelen is circulair omdat je geen nieuwe grond in gebruik neemt. Vaak liggen er al wegen, kabels en leidingen en ligt de locatie dicht bij bestaande bedrijvigheid. Dat maakt brownfields interessant, ook voor ondernemers die op nieuwe terreinen geen plek vinden.

Een brownfield is niet automatisch vervuild. Wel weet je vooraf niet altijd wat er in de grond zit. Vaak is een milieukundig bodemonderzoek verstandig. Soms is ook geotechnisch onderzoek nodig, bijvoorbeeld als je zware vloeren wilt, of archeologisch onderzoek als de gemeente daarom vraagt. Dat zijn aparte onderzoeken en ze zijn lang niet altijd allemaal nodig. Een sanering is ook niet altijd nodig. Dat hangt af van wat er gevonden wordt en wat je op de plek gaat doen.

Een bestaand gebouw hergebruiken

Het meest circulaire gebouw is vaak het gebouw dat er al staat. Een bestaande hal kan prima geschikt zijn voor jouw bedrijf, als een paar basiszaken kloppen. Kijk naar de vrije hoogte, de vloerbelasting, de afstand tussen de kolommen en de plek van de laaddeuren. Laat een bouwkundige de staat van de constructie en het dak beoordelen.

Controleer ook of jouw activiteiten passen in het omgevingsplan. Een pand dat gebouwd is voor opslag mag niet altijd gebruikt worden voor productie. Kijk welke milieucategorie en activiteiten er zijn toegestaan. Past het niet helemaal, dan is afwijken soms mogelijk, maar dat beslist de gemeente.

Hergebruik hoeft niet alles of niets te zijn. Je kunt de draagconstructie laten staan en de gevel vernieuwen, of een deel slopen en de vrijgekomen materialen elders inzetten.

Circulair nieuw bouwen

Bouw je nieuw, dan kun je vanaf het begin rekening houden met hergebruik. Denk aan een constructie die je kunt demonteren, verbindingen die los te maken zijn en onderdelen in vaste maten. Een overzicht van alle gebruikte materialen helpt om ze later opnieuw in te zetten.

De kavel speelt hierbij een rol. Een flexibel pand heeft ruimte nodig om te groeien of te veranderen. Kijk daarom naar het bebouwingspercentage, de maximale bouwhoogte en de vorm van het perceel. Laat je je plan verder uitwerken, dan kan dat bijvoorbeeld via Unibouw, onderdeel van Van Dijk Groep. Dat is een mogelijkheid, geen vast onderdeel van wat Bouwgrondvinden doet.

Wat het oplevert en wat het kost

Circulair ontwikkelen kan voordelen hebben. Je hebt minder nieuw materiaal nodig, onderdelen kunnen later een restwaarde hebben en een aanpasbaar pand hoeft minder snel gesloopt te worden. Maar het vraagt ook iets. Denk aan extra onderzoek, meer tijd in de ontwerpfase en soms hogere kosten vooraf. Of het voor jou financieel uitpakt, hangt af van de locatie, het gebouw en je plannen. Reken het daarom per situatie door en ga niet uit van een vaste besparing.

Waar je op let bij de kavelkeuze

1. Wat staat er al op het perceel, en in welke staat is dat?
2. Welke activiteiten, bouwhoogte en bebouwing staat het omgevingsplan toe?
3. Welke onderzoeken zijn nodig, en wie betaalt die?
4. Liggen er bruikbare aansluitingen? Een bestaande stroomaansluiting betekent niet automatisch dat er genoeg capaciteit is voor jouw bedrijf.
5. Is er ruimte om het pand later aan te passen of uit te breiden?
6. Welke afspraken staan in de koopovereenkomst, zoals een bouwverplichting of ontbindende voorwaarden voor de uitkomst van onderzoek?

Hoe Bouwgrondvinden hierbij helpt

Bouwgrondvinden brengt het huidige en toekomstige aanbod van bedrijfskavels in kaart, ook brownfields en locaties die minder zichtbaar te koop staan. Laat je je zoekvraag achter, dan vergelijken we die met het aanbod en nemen we persoonlijk contact op als er een locatie past. Zoek je een plek met een bestaand pand om te hergebruiken, vermeld dat dan in je zoekvraag. Onderzoek naar bodem of constructie doe je zelf of met een specialist.

Veelgestelde vragen

Is een brownfield goedkoper dan een lege kavel?

Niet per se. De grondprijs kan lager zijn, maar daar staan soms kosten voor sloop, onderzoek of bodemmaatregelen tegenover. Breng die kosten vooraf in kaart voordat je een bod doet.

Mag ik een bestaand bedrijfspand gebruiken voor mijn eigen activiteiten?

Dat hangt af van het omgevingsplan. Daarin staat welke activiteiten op de locatie zijn toegestaan. Past jouw activiteit niet, dan kun je de gemeente vragen of afwijken mogelijk is.

Is circulair bouwen altijd duurder?

Niet altijd. Hergebruik van een bestaande constructie kan kosten besparen, maar extra onderzoek en ontwerp kosten tijd en geld. Het verschilt per project, dus reken je eigen situatie door.

Bekijk het actuele aanbod van kavels of laat je zoekvraag achter als je een locatie zoekt die nog niet op de site staat.