Belasting
Met een milieucategorie wordt de mate van belasting op het milieu aangeduid. Bedrijventerreinen geven vaak een bepaalde milieucategorie aan, wat wil zeggen dat er op dat bedrijventerrein zich alleen bedrijven binnen deze categorie mogen vestigen. Het gaat om de bedrijfsactiviteit van het betreffende bedrijf. Hierbij wordt niet alleen gelet op hoe belastend deze activiteit is voor het milieu chemisch gezien, maar er wordt tevens rekening gehouden met stank en geluidsoverlast. De milieucategorieën worden ook regelmatig gecontroleerd. Hierbij geldt: hoe hoger de milieucategorie, hoe hoger de controle. Bijvoorbeeld bij milieucategorie 4 of hoger is het verplicht een jaarlijkse controle te krijgen.
Categorieën
De verschillende milieucategorieën zijn ontwikkeld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). In 1986 heeft deze organisatie een lijst ontwikkeld waarin vastgelegd staat wat voor bedrijf er tot welke milieucategorie behoort. We spreken van milieucategorie 1 (lichte bedrijvigheid) t/m 6 (zware industrie). Hieronder volgen een aantal voorbeelden van bedrijven in iedere categorie.
Milieucategorie 1:
Fietsenmaker, meubelzaak of caravanstalling
Milieucategorie 2:
Bouwbedrijf, houtbewerkingsbedrijf of een supermarkt
Milieucategorie 3:
Benzinetankstation, zwembad of schietvereniging
Milieucategorie 4:
Bierbrouwerij, verffabriek of tabakverwerkingsindustrie
Milieucategorie 5:
Koffiebranderij, kunstmeststoffenfabriek of elektriciteitsproductie
Milieucategorie 6:
Olieraffinaderij, kerncentrale en koolelektrodenfabriek
Benieuwd welke grond bij jouw activiteiten past? Bekijk bouwgrond per bedrijfsactiviteit en de technische eisen aan bedrijfsgrond.
Wat is een milieucategorie?
Gemeenten gebruiken milieucategorieën om bedrijven en woningen goed naast elkaar te laten bestaan. De indeling komt uit de VNG-publicatie Bedrijven en milieuzonering. Per bedrijfstype kijkt die naar vier vormen van hinder: geur, stof, geluid en gevaar. Voor elk van die vier geldt een richtafstand. De grootste afstand bepaalt in welke categorie de activiteit valt.
De categorie hoort dus bij de activiteit en niet bij het bedrijf als geheel. Een bedrijf met meerdere activiteiten valt in de categorie van de zwaarste activiteit.
Milieucategorie 1 tot en met 6 en de richtafstanden
De richtafstanden gelden tot een rustige woonwijk. In gemengd gebied, waar wonen en werken al door elkaar lopen, mag de afstand één stap kleiner zijn.
| Milieucategorie | Richtafstand tot rustige woonwijk | Type bedrijvigheid |
|---|---|---|
| 1 | 10 meter | Zeer lichte bedrijvigheid, goed te mengen met wonen |
| 2 | 30 meter | Lichte bedrijvigheid |
| 3.1 | 50 meter | Middelzware bedrijvigheid |
| 3.2 | 100 meter | Middelzware bedrijvigheid |
| 4.1 | 200 meter | Zware bedrijvigheid |
| 4.2 | 300 meter | Zware bedrijvigheid |
| 5.1 | 500 meter | Zeer zware industrie |
| 5.2 | 700 meter | Zeer zware industrie |
| 5.3 | 1.000 meter | Zeer zware industrie |
| 6 | 1.500 meter | Zwaarste industrie |
Wat verandert er door de Omgevingswet?
Met de Omgevingswet gaan bestemmingsplannen op in het omgevingsplan van de gemeente. De VNG heeft daarvoor in 2024 de handreiking Activiteiten en milieuzonering uitgebracht. Die vervangt de publicatie uit 2009.
De nieuwe aanpak werkt niet meer met milieucategorieën en een vaste lijst van bedrijfstypen. In plaats daarvan krijgt een bedrijventerrein zones met maximale waarden voor geluid en geur. Hoe verder een kavel van woningen ligt, hoe meer ruimte een bedrijf krijgt. De basis is een afstand van 50 meter vanaf de grens van het bedrijfsperceel.
In de praktijk kom je de categorieën 1 tot en met 6 nog volop tegen. Bestaande bestemmingsplannen zijn onderdeel geworden van het tijdelijke omgevingsplan en blijven gelden totdat de gemeente ze aanpast. Controleer daarom per kavel welke regels er nu gelden.
Wat betekent de milieucategorie voor jouw bedrijfskavel?
- Vestiging: ligt jouw activiteit boven de toegestane categorie, dan mag je je niet zomaar vestigen. Soms kan het met een vergunning, als je aantoont dat de hinder beperkt blijft.
- Ligging op het terrein: de zwaarste categorieën liggen meestal in het midden van een bedrijventerrein, de lichtere aan de rand bij woningen.
- Groei: kies een kavel die ook past bij de activiteiten die je over vijf of tien jaar wilt uitvoeren.
- Waarde: een kavel met een hogere toegestane categorie is voor meer bedrijven bruikbaar.
Veelgestelde vragen over milieucategorieën
Welke milieucategorie heeft mijn bedrijf?
Dat hangt af van je bedrijfsactiviteit. De VNG-lijst koppelt elk bedrijfstype aan een categorie. Bij twijfel geeft de gemeente of de omgevingsdienst uitsluitsel.
Waar vind ik de toegestane milieucategorie van een kavel?
In het omgevingsplan van de gemeente, te raadplegen via het Omgevingsloket. Ons team zoekt het graag voor je uit.
Wat is het verschil tussen milieucategorie 3.1 en 3.2?
De richtafstand. Bij 3.1 is dat 50 meter tot een rustige woonwijk, bij 3.2 is dat 100 meter.
Mag een bedrijf met een hogere categorie zich toch vestigen?
Soms. Een gemeente kan afwijken als onderzoek laat zien dat de werkelijke hinder past bij de omgeving. Dat loopt via een vergunning.
Gelden milieucategorieën nog onder de Omgevingswet?
Ja, zolang de gemeente het omgevingsplan niet heeft aangepast. Nieuwe plannen werken steeds vaker met zones voor geluid en geur.
Zoek je een bedrijfskavel die past bij jouw activiteiten? Bekijk het actuele aanbod of neem contact op. We denken mee over de locatie en de regels die daar gelden.